DROGA IMPERIUM CZ 6 – WIELKIE REFORMY MEIJI DO POŁOWY LAT 80 TYCH XIX WIEKU

Witajcie, moi drodzy, w szóstej już części tematu Droga imperium. Tym razem opowiem Wam o reformach w okresie Meiji, które przeprowadzano od samego początku tego okresu do połowy lat 80 xix wieku. Tak więc przejdźmy do opowieści.

GABINET RZĄDOWY
Młody cesarz Mutsuhito jeszcze, w trakcie wojny Boshin, bo dnia 6 kwietnia 1868 roku, wydał tzw. Przysięgę cesarską.Dokument składał się z pięciu artykułów. W deklaracji tej znajdowała się zapowiedź reform, które cesarz zamierzał przeprowadzić.
Po zdobyciu Edo przez wojska cesarskie Mutsuhito przenosi tam stolicę państwa z Kioto. Natomiast 26 października 1868 roku nazwę Edo zmieniono na Tokio. Od tego dnia rozpoczyna się okres Meiji w Japonii.
Tak jak już wspomniałem, Mutsuhito był jeszcze dosyć młody i brakowało mu doświadczenia politycznego. Z tego powodu za zgodą cesarza został utworzony rząd tymczasowy. W jego skład weszli bardzo bliscy współpracownicy młodego cesarza, a także trzech wielkich mężów restauracji Meiji. Zatrzymajmy się na chwilę, by opowiedzieć, kim były te osoby i co robiły do tej pory.
Toshimimichi Ókubo. Urodził się w 1831 roku w Satsumie – obecnie region ten nazywany jest prefekturą Kagoshima. Był synem samuraja, który podlegał większemu samurajowi, zarządzającemu Satsumą. w 1858 roku został wyznaczony na zarządcę podatkowego. Bardzo szybko przyłączył się do samurajów, którzy byli przeciwni władzy sioguna i chcieli doprowadzić do rządów cesarza. Spotkał się z ważnymi przeciwnikami siogunatu z prowincji Chóshu. Rozmowy z nimi doprowadziły do połączenia sił zwolenników cesarza z tych dwóch prowincji. We wspomnianym już rządzie tymczasowym Ókubo został ministrem spraw wewnętrznych. Tak więc był odpowiedzialny za wyznaczanie urzędników oraz kierowanie służbami wewnętrznymi.

Takamori Saigó urodził się 23 stycznia 1828 roku w Satsumie. Z początku był pomocnikiem urzędnika, a w latach 50 XIX wieku również stał się przeciwnikiem siogunatu. Został aresztowany i zesłany na Amami Óshima. W 1864 roku ułaskawiono go i oddelegowano na dwór cesarski w Kioto. W tym samym roku siogun, nie wiedząc, że Saigó pomimo więzienia sprzyja nadal zwolennikom władzy cesarskiej, wyznaczył go na jednego z dowódców ekspedycji karnej przeciwko Chóshu. Saigó w tym czasie prowadził tajne rozmowy z przeciwnikami siogunatu z tej prowincji. W 1867 roku, gdy miały miejsce wydarzenia wspomniane dwie części temu, Takamori był jednym z najbardziej radykalnych zwolenników władzy cesarskiej. W trakcie wojny Boshin był dowódcą tych części wojsk cesarskich, które zdobyły Edo. Następnie otrzymał niezwykle ważną funkcję nadzorowania prac rządu tymczasowego. Do Saigó wrócimy jeszcze w tym temacie.

Takayoshi Kido urodził się w Chóshu – współcześnie część prefektury Yamaguchi – w dniu 11 sierpnia 1833 roku. W 1852 roku Kido rozpoczął naukę szermierki w Edo. Równocześnie zdobywał też wiedzę o artylerii oraz statkach. Miał też styczność z przeciwnikami siogunatu. Został wysłany do Kioto, gdyż władze siogunatu wykryły jego powiązania z przeciwnikami. Wkrótce jednak musiał zacząć się ukrywać. Mimo tego że musiał się ukrywać, to właśnie Kido doprowadził do stworzenia sojuszu zwolenników władzy cesarskiej z Satsumy i innych prowincji. Kido został doradcą cesarskim i to dzięki niemu przeprowadzono część reform, o których będziemy zaraz mówić.

Wracamy do opowieści. Mamy 1869 rok. Zostaje stworzona Rada Stanu. Stanowiła ona najwyższy organ państwowy. Ważniejsze stanowiska w Radzie Stanu zajęli najważniejsi politycy rządu tymczasowego.
Rada istniała bardzo krótko. W 1871 roku stworzono gabinet rządowy, który składał się z trzech głównych ministerstw środka, lewej strony i prawej strony. Każdemu z tych trzech ministerstw podlegały mniejsze ministerstwa. To właśnie Gabinet rządowy przejął obowiązki Rady Stanu.

ZNIESIENIE SYSTEMU FEUDALNEGO
Omówmy sobie teraz reformy. Cesarz Mutsuhito i jego politycy kierowali się, że tak to nazwę, następującym programem “Bogaty kraj, silna armia”. Najważniejszym celem byłoby Nippon stał się mocarstwem. Mocarstwo to miało być zmodernizowane w każdym aspekcie.
Reformy rozpoczęto od zlikwidowania domen feudalnych i zastąpienia ich nową administracją. Pracę nad tym zaczęto już w początkach okresu Meiji. Poza chęcią modernizacji w reformie tej chodziło też o to, że po obaleniu siogunatu skarbiec cesarski miał dochody z ziem Tokugawów oraz świątyń. Wielkie rody samurajskie nadal miały dużą autonomię i mogły dać pieniądze cesarzowi lub nie.

Hirobumi Itó, jeden z polityków, stworzył tzw. zwroty rejestrów hanowych. Natomiast już 2 marca 1869 roku kilku przedstawicieli wielkich rodów dobrowolnie przekazało cesarzowi swoje ziemie. Bardzo szybko kolejne rody zrobiły to samo i przekazały swoje rejestry. Przedstawiciele rodów zostali urzędnikami i mianowano ich też gubernatorami, ale bez prawa dziedziczenia. Mimo to rząd na tym nie poprzestał, gdyż mimo tych zmian wielkie rody nadal miały swoje armie.
Aritomo Yamagata dążył do likwidacji armii wielkich rodów i włączeniu ich żołnierzy do armii cesarskiej. 17 kwietnia 1871 roku została stworzona cesarska gwardia przyboczna. Natomiast jej głównodowodzącym został Takamori Saigó. W tym czasie liczyła ona zaledwie 10 tysięcy żołnierzy.

Mamy 29 sierpnia 1871 roku. Cesarz przedstawił gubernatorom – czyli przedstawicielom wielkich rodów – edykt o całkowitym zniesieniu systemu feudalnego. Zwolnił ich też ze stanowisk gubernatorów. Wkrótce potem na miejscu dawnych domen feudalnych stworzono 72 prefektury oraz 3 miasta wydzielone. Rząd jako rekompensatę dał wielkim rodom środki finansowe. Rząd wyznaczył też nowych urzędników do zarządzania prefekturami. Na mocy edyktu od tej pory podatki zbierał wyłącznie rząd. W 1888 roku rząd wprowadził czterdzieści trzy prefektury zwykłe, dwie prefektury miejskie, jeden dystrykt, jedną metropolię. Warto wspomnieć, że ten podział administracyjny istnieje do dziś.

LIKWIDACJA PRZYWILEJÓW STANOWYCH
Od 1869 do 1876 roku trwały prace nad likwidacją tzw. przywilejów stanowych. Na mocy tych reform, w 1876 roku, klasę samurajską zrównano z resztą społeczeństwa. Rząd przez pewien okres płacił nawet samurajom pensje, ale zrezygnowwano z tego i przekazano klasie wojowników tylko odszkodowanie. Samuraje nie mogli już też nosić mieczy. Warto wspomnieć, że samuraje zaadoptowali się do nowych warunków, gdyż większość dawnych wojowników została mieszczanami, a część zaangażowała się politycznie.

EDUKACJA
Mamy 1872 rok. Rząd wprowadza powszechny obowiązek szkolnictwa. Stworzono szkoły elementarne, średnie oraz uniwersytety. Ta reforma również, jak wszystkie inne, była wzorowana na systemie szkolnictwa w państwach zachodnich. Początkowo społeczeństwo było przeciwne tej reformie. Mało dzieci chodziło do szkół. Sytuacja ta szybko się jednak zmieniła na bardzo pozytywną.

STWORZENIE SYSTEMU KAZOKU
Mamy 7 lipca 1884 roku. Rząd Japonii wprowadza kazoku, czyli nowe tytuły szlacheckie. W tej reformie wzorowano się na dwóch państwach. Sam system oparto na systemie arystokracji w Wielkiej Brytanii, natomiast nazwy poszczególnych tytułów pochodziły z Chin.
W kazoku istniało pięć tytułów. Wymienię je w kolejności od najwyższego do najniższego. Tak więc były to: książe, markiz, hrabia, wicehrabia, baron.
Rząd nadał poszczególne tytuły wielkim rodom oraz najważniejszym współpracownikom cesarskim. Rząd cesarski przewidywał również tytuły dla zwyczajnych osób. Taki człowiek, by otrzymać tytuł, musiał przyczynić się do dobra swojego kraju. Osób takich było jednak dosyć sporo, tak więc liczba nadań tytułów szybko się zwiększała.
Należy również wspomnieć, czym rząd kierował się w nadawaniu tytułów. Tak więc tytuły książęce otrzymały najstarsze i największe rody Japonii oraz osoby, które przyczyniły się do obalenia siogunatu, a także najważniejsi politycy Meiji.

MODERNIZACJA ARMII
Musimy się cofnąć trochę w czasie. Pewne rzeczy wspomniałem już wcześniej. Mamy 1873 rok. Od tego roku armia cesarska stała się armią poborową.
Na mocy ustawy, którą wydano właśnie w tym roku, mężczyźni, którzy mieli po dwadzieścia lat, musieli przez trzy lata być w tzw. służbie czynnej, a przez kolejne cztery jako rezerwiści.
Samą strukturę wojskową oparto na armii pruskiej. Rząd zatrudnił nawet niemieckich ekspertów wojskowych.
Zakupiono również nowoczesny sprzęt wojskowy od państw zachodnich. Żołnierze cesarscy musieli być bardzo wierni wobec oficerów oraz cesarza.

“DOGONIĆ ZACHÓD”
Mamy 1872 rok. Takayoshi Kido odbywa podróż do USA oraz państw europejskich. Polityk bardzo zachwycił się gospodarczymi rozwiązaniami w państwach zachodnich. Kido po powrocie z podróży propagował koncepcję “dogonić zachód”.
Za jej sprawą w cesarstwie w ekspresowym tempie powstały fabryki, zakłady przemysłowe oraz kopalnie. Na początku wprowadzania tych zmian państwo nie posiadało wykształconych robotników, tak więc w początkowej fazie projekt przynosił cesarstwu straty. Aby poprawić tę sytuację, rząd zatrudnił fachowców i doradców z Zachodu.
Cesarski rząd nie chciał, by ich państwo zostało zdominowane i skolonizowane pod względem gospodarczym przez państwa zachodnie, tak więc nie pozwolono na zachodnie inwestycje w cesarstwie. Wydano również zakaz zakupu ziemi przez obcokrajowców przebywających w Japonii.
W związku z tymi obawami cesarstwo nie zaciągało też długów u państw zachodnich, a państwo potrzebowało pieniędzy na reformę i modernizacje. Na początku rząd zaciągnął więc pożyczkę u bankierów z Osaki.
Od 1873 roku w cesarstwie obowiązywał podatek od gruntu. Dzięki temu rząd miał środki na swoje projekty oraz reformy. Niestety miało to również negatywne skutki, ponieważ chłopi nie byli zadowoleni z tej reformy.
Od 1872 roku w Japonii zaczęto budować linie kolejowe. Budowa kolei posuwała się bardzo szybko, ponieważ inwestowali w nią prywatni japońscy przedsiębiorcy.
W połowie lat 80 tych xix wieku rząd wprowadził jena jako walutę. Wspomnę tylko, że rząd doprowadził też do zbudowania nowych portów oraz latarni morskich.

Moi drodzy, na dziś to wszystko. Mam nadzieję, że Wam się podobało. Trzymajcie się.

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *