DROGA IMPERIUM CZ 8 – POLITYKA ZAGRANICZNA MEIJI OD 1895 DO 1910 ROKU

Witajcie, moi drodzy. W tej części będziemy kontynuować politykę zagraniczną Meiji od zakończenia wojny z Chinami, aż do roku 1910. Tak więc bez zbędnego przedłużania zaczynamy.

ROSYJSKA EKSPANSJA NA DALEKI WSCHÓD
W tej części omówię ekspansję Rosji na Daleki Wschód, tak aby bardziej zrozumieć omawiane wydarzenia, i zrobię to bardzo skrótowo, na ile się da.
W tym celu musimy cofnąć się do drugiej połowy XVI wieku. Mamy 1552 rok. Car Iwan Groźny podbija chanat kazański. Wspominam o tym, bo to wydarzenie jest uznawane za początek rosyjskiej ekspansji na Daleki Wschód.
Mamy 1558 rok – car nadaje kupieckiemu rodowi Stroganowów przywilej, dzięki któremu rodzina ta miała monopol na handel od terenów rozpoczynających się nad rzeką Kamą. Kupcy Ci stworzyli armię złożoną z kozaków i ludu Baszkirów.
Mamy wrzesień 1581 roku. Na syberię wyrusza ekspedycja złożona z samych kozaków, którymi dowodzi Jermak Timofiejewicz. To on był twórcą ekspedycji i miał ze sobą kilkusetosobowy oddział, ale Stroganowowie pomogli im się zaopatrzyć i dali również posiłki.
Oddział dotarł nad rzekę Ob, a następnie ruszył dalej.
Ekspedycja kilka razy ścierała się z siłami chanatu syberyjskiego. Ostatecznie pokonała je w bitwie na przylądku Czuwaszskim 26 października 1582 roku. Następnie dotarła aż nad rzekę Irtysz. Dzięki tej ekspedycji państwo rosyjskie mogło włączyć kolejne ziemie i posunąć się trochę dalej.
Bardzo szybko zaczęły za Uralem powstawać osady rosyjskie : Tiumeń 1586 rok, Tobolsk 1587 rok.

Mamy 1640 rok. Kolejna ekspedycja kozacka dociera nad północny obszar Oceanu Spokojnego.Kilka lat później docierają nad ujście Amuru i jezioro Bajkał. Dochodzi też do pierwszego konfliktu z Chinami, przez co rosyjska ekspansja nad Amurem zatrzymała się.
Dopiero w xix wieku, dzięki traktatowi z Pekinu z 1860 roku, Rosjanie zajęli tereny nad środkowym i dolnym biegiem rzeki Amur oraz nad rzeką Ussuri.
Mamy połowę lat 90 XIX wieku. Rosja zamierza zbudować kolej w Mandżurii. Chiny zgadzają się gdyż, upatrywały w Rosji swojego sojusznika. Państwo Środka dopiero co przegrało wojnę z Japonią. Poza tym Chiny obawiały się potęgi jeszcze jednego państwa – imperium brytyjskiego. Natomiast Rosja miała również swój cel w kontaktach z Chinami. Potrzebowała całorocznego portu nad Oceanem Spokojnym. Myślę, że w miarę sprawnie przedstawiłem Wam, co trzeba, tak więc wracamy do opowieści.

PO WOJNIE Z CHINAMI.
Nadal jesteśmy w 1895 roku, zaraz po podpisaniu traktatu pokojowego. Wspominałem w poprzedniej części, co Państwo Środka utraciło na rzecz cesarstwa. Imperium brytyjskie oraz Francja dosyć przychylnie odniosły się do zwycięstwa Japonii nad Chinami.
Niestety Rosja poczuła się zagrożona. Państwo to przekonało Niemcy oraz Francję do wspólnej interwencji.
Mamy 23 kwietnia 1895 roku. W tym dniu miało miejsce wydarzenie nazywane potrójną interwencją. Na Oceanie Spokojnym znalazły się okręty rosyjskie, francuskie oraz niemieckie. Państwa te zagroziły, że jeśli Kraj Wschodzącego Słońca nie zrzeknie się półwyspu Liaotung.
Mamy 4 maja Japonia wycofała swoje siły z Chin. Zaledwie parę dni później, 8 maja, do traktatu pokojowego wprowadzono zmianę o zrzeknięciu się półwyspu Liaotung przez Kraj Wschodzącego Słońca.
Zwykli mieszkańcy Nipponu, którzy do tej pory popierali każdą decyzję rządu dotyczącą polityki zagranicznej, byli bardzo niezadowoleni z postanowień rządu. Wskutek tego niezadowolenia powstało ugrupowanie domagające się zemsty na obcych państwach za to upokorzenie. Tymczasem Rosja wcale nie traciła czasu. Zaledwie rok później, bo już w 1896 roku, zawarła traktat z Chinami, który był bardzo antyjapoński. Chiny udzieliły też Rosji zgody na budowę kolei Mandżurskiej, która miała kończyć się we Władywostoku.
W tym samym czasie Kraj Wschodzącego Słońca wysyła do Rosji poselstwo dyplomatyczne, które złożyło ofertę podziału półwyspu koreańskiego na strefy wpływów. Tu moje wtrącenie – teraz już wiecie, skąd się wziął pomysł na podział Korei i, że nie wymyślono tego po ii wojnie światowej.
Z pomysłu wtedy nic nie wyszło. Natomiast oba państwa podpisały 9 czerwca 1896 roku bardzo mało ważne porozumienie, ponieważ nie wniosło one nic w kontaktach obu państw. Mamy 1899 rok Rosja zajęła półwysep Liaotung, co jeszcze bardziej pogorszyło stosunki pomiędzy Japonią i Rosją. Rząd cesarstwa poczuł się zdradzony przez mocarstwa zachodnie. Wśród polityków zaczęły tworzyć się też dwa stronnictwa. Pierwsze stronnictwo skupiało się przy Ito Hirobumim. Opowiadało się ono za dalszymi negocjacjami z Rosją.
Drugie ugrupowanie było wojskowe, skupione wokół Aritomo Yamagaty. Grupa ta chciała starcia z Rosją. To właśnie to ugrupowanie w końcu uzyskało większość w rządzie. W efekcie doszło do zerwania rozmów z Rosją. Natomiast Yamagata wyruszył do Wielkiej Brytanii.
Mamy 30 stycznia 1902 roku Japonia i Wielka Brytania zawarły traktat o współpracy w rejonie Dalekiego Wschodu. Na mocy porozumienia zobowiązano się też udzielić pomocy w razie wojny. Traktat miał obowiązywać przez pięć lat.
Doprowadziło to do wzmocnienia Japonii jako początkującego mocarstwa, ale z drugiej strony traktat spowodował też, że imperium rosyjskie chciało konfliktu z Japonią. Od momentu zawarcia traktatu dwa główne cele dla mocarstwa Japonii to wojna z Rosją oraz całkowite podporządkowanie półwyspu koreańskiego.
Mamy 25 stycznia 1904 roku car Mikołaj II wprowadził tzw. stan wojenny we Władywostoku oraz w Port Arthur. Bardzo szybko po tym Nippon znów zaproponował Rosji podział obszaru wpływów. Japonia zaakceptowałaby wpływy Rosji w Mandżurii, natomiast Rosja zaakceptowałaby to, że Nippon chce półwysep koreański dla siebie. Rosja odrzuciła ofertę.

Mamy 4 lutego 1904 roku. Na odpowiedź Rosji Nippon zareagował zerwaniem stosunków dyplomatycznych.

WOJNA JAPOŃSKO ROSYJSKA 1904 – 1905 ROK
Mamy noc 8/9 lutego 1904 roku. Nippon atakuje Port Arthur. Powiedzmy, że równocześnie, bo 9 lutego 1904 roku, doszło do bitwy morskiej pod Czemulpo. Nippon wygrał tą bitwę. Dzięki temu zwycięstwu Japonia mogła wysadzić swoje siły na półwysep koreański.
Armia, którą dowodził generał Tamemoto Kuroki, w trzy miesiące zajęła Koreę. Nippon zmusił to państwo do zawarcia umów, które je upokorzyły. Tak więc w zasadzie można stwierdzić, że w tym momencie Nippon przejął półwysep koreański.

Armia Nipponu dotarła do Mandżurii. Mamy kwiecień/maj 1904 roku doszło do bitwy nad rzeką Yalu. Warto zaznaczyć, że było to pierwsze starcie sił lądowych Japonii i Rosji. Nippon zwyciężył w tej bitwie. Zwycięstwo umożliwiło desant sił japońskich tzw. II armii na półwyspie Liaotung.
Mamy 26 maja 1904 roku. Siły Nipponu zwyciężyły w bitwie pod Jinzhou. Dzięki temu japońskie siły lądowe mogły dotrzeć w rejon Port Arthur. Armia rosyjska próbowała odeprzeć siły japońskie. Próba ta nie powiodła się, gdyż w dniach 14 – 15 czerwca 1904 roku doszło do bitwy pod Delisi, którą wygrali Japończycy. Mniej więcej w tym samym czasie marszałek Iwao Óyama został wyznaczony przez rząd japoński na głównego dowódcę wojsk w Mandżurii.

Mamy 24 – 25 lipca 1904 roku – dochodzi do bitwy pod Dashiqiao, zwycięskiej dla Nipponu. W jej następstwie armia japońska zajęła port Yingkou.
Mniej więcej w tym samym czasie, bo również w lipcu 1904 roku, lądowe siły japońskie zaatakowały Port Arthur. Flota Nipponu blokowała Port Arthur z morza. 10 sierpnia niektóre okręty rosyjskie podjęły nieudaną próbę wydostania się.

Mamy okres od września 1904 roku do maja 1905 roku. W tym czasie doszło do lądowych bitew: pod Liaoyang, nad Sha He, pod Sandepu oraz pod Mugdenem. Na skutek tych bitew zwycięskim siłom Nipponu udało się zająć Mugden i zmusić armię rosyjską do wycofania się z Mandżurii południowo-wschodniej. Natomiast co do Port Arthur, twierdza poddała się 2 stycznia 1905 roku.

Mamy 27 – 28 maja 1905 roku. Dochodzi do bitwy morskiej pod Cuszimą. Flota Nipponu wygrała tą bitwę. Zarówno ta, jak i wcześniejsze klęski oraz kłopoty wewnętrzne Rosji sprawiły, że państwo to zaprzestało działań zbrojnych. Nadeszła pora na pokój…

POKÓJ W PORTSMOUTH – ROK 1905
Musimy cofnąć się trochę w czasie, bo już w 1904 roku Japonia wysyłała sygnały, że mimo zwycięstw jest gotowa na rozmowy pokojowe. Nie wynikało to z tego, że Japonia obawiała się rosyjskich wojsk, ale z powodów ekonomicznych Nipponu. Rosjan do rozmów pokojowych zaczęły też namawiać państwa zachodnie – USA, Francja, Wielka Brytania. Państwa te miały w tym swój interes, gdyż bardzo obawiały się rosnącej potęgi Niemiec na kontynencie Europejskim oraz wzrostu potęgi Japonii na Dalekim Wschodzie.

Mamy kwiecień 1905 roku. Nippon poprosił prezydenta USA Theodora Roosevelta o pośrednictwo. Mimo zaangażowania paru państw Rosja, dopiero po tym, jak przegrała bitwę pod Cuszimą, wyraziła swoje zainteresowanie rozmowami pokojowymi.
Mamy 21 sierpnia 1905 roku.
Pomiędzy dwoma stronami konfliktu rozpoczęły się rozmowy pokojowe. Nippon początkowo zażądał dzierżawy półwyspu Liaotuńskiego, o którym już tyle razy wspominaliśmy, kolei w południowej Mandżurii oraz Sachalinu, a także by carat przestał interesować się półwyspem koreańskim oraz kontrybucji i wycofania wojsk rosyjskich z Mandżurii. Rosjanie mieli też ograniczyć liczebność swoich armii na Dalekim Wschodzie oraz zwrócić rosyjskie okręty internowane w portach neutralnych. Nippon chciał też prawa do połowów przy wybrzeżu Rosji.
Prezydent USA nie chciał zgodzić się na kontrybucje.W końcu Kraj Wschodzącego Słońca zrezygnował z części swoich roszczeń. Ostateczne postanowienia to dzierżawa półwyspu Liaotuńskiego przez Nippon z portami Port Arthur i Dalian, kolei w południowej mandżurii. Nippon zdobył też część wyspy Sachalin – do 50 równoleżnika.Rosja zgodziła się, że półwysep koreański to strefa wpływów Kraju Wschodzącego Słońca. Nippon natomiast oświadczył, że nie podejmie działań ograniczających suwerenność państwa koreańskiego. Na mocy traktatu Japonia i Rosja miały zawrzeć porozumienie dotyczące połowu ryb. Na mocy postanowień oba kraje miały wycofać swoje wojska z Mandżurii oraz nie ograniczać działalności handlowej. Po za tym część postanowień mówiła, że obie strony zezwolą na żeglugę między innymi w Zatoce Tatarskiej.
Poza tym Nippon zobowiązał się, że z kolei w mandżurii będzie korzystać wyłącznie w celach handlowych, oraz że nie będzie budować fortyfikacji na Sachalinie.

Mamy 5 września 1905 roku. Podpisany zostaje traktat pokojowy. Przedstawicielami rosyjskimi, którzy podpisali traktat, byli przewodniczący komitetu ministrów, Siergiej Witte, oraz ambasador Rosji. Natomiast przedstawicielami Nipponu, którzy podpisali pokój, byli minister spraw zagranicznych, D. Komura, oraz przedstawiciel Nipponu w USA.
Mimo podpisania pokoju część japońskich polityków chciała prowadzenia dalszych działań wojennych. Doprowadziło to do rezygnacji Komury ze stanowiska. Mimo tej sytuacji traktat pokojowy udało się wprowadzić w życie.

ANEKSJA PÓŁWYSPU KOREAŃSKIEGO
Po zakończonej zwycięskiej wojny z Rosją Nippon znów zajął się kwestią koreańską.
Mamy 12 sierpnia 1905 roku. Kraj Wschodzącego Słońca oraz Imperium Brytyjskie zawarły nowy układ o współpracy militarnej na Dalekim Wschodzie. Traktat ten był wymierzony w Niemcy oraz Rosję. Następnie Nippon wyznaczył Hirobumiego Ito na rezydenta generalnego w Korei. Zmusił on to państwo do podpisania w dniu 24 lipca 1907 roku kolejnego traktatu, na którego mocy państwo koreańskie stało się protektoratem Japonii. Od tego momentu Nippon rozpoczął proces zdejmowania koreańczyków z ważniejszych urzędów i zastępowania ich urzędnikami japońskimi. Mimo takiego podejścia cesarstwo w zasadzie nie było zdecydowane, jak postąpić z Koreą dalej. Część polityków z tzw. frakcji militarnej chciało zbrojnego rozwiązania. Takim postawom przeciwny był Hirobumi Ito.
Mamy 14 czerwca 1909 roku. Ito zostaje zdjęty ze swojego stanowiska. Wkrótce doszło do tragedii, gdyż 26 października 1909 roku Koreańczyk An Jung – geun zabił Hirobumiego Ito w Harbinie. Zamachowiec szybko został złapany. Wykonano na nim wyrok śmierci 26 marca 1910 roku. Zabójstwo japońskiego polityka spowodowało, że Nippon zdecydował się na bardzo ostrą reakcję.
Mamy maj 1910 roku. Nowym gubernatorem generalnym Korei został Masatake Terauchi. Wprowadził on w Korei terror. Bezwzględnie likwidował wszelki opór Koreańczyków. Poza tym starał się zmodernizować półwysep koreański.
Mamy 22 sierpnia 1910 roku. Podpisano traktat o aneksji państwa koreańskiego przez Nippon.

Moi drodzy, to wszystko na dziś. Mam nadzieję, że Wam się podobało. Trzymajcie się.

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *