DROGA IMPERIUM CZ 11 – SPOŁECZEŃSTWO MEIJI

Witajcie, nadal pozostajemy w okresie Meiji. W tej części zajmę się społeczeństwem Meiji.

ZMIANY UBIORU I WYGLĄDU
W tym samym czasie, gdy rząd Meiji wprowadzał reformy państwowe – wspominałem o tym w części 6 Drogi imperium – zaczął inicjować zmiany społeczne. Zaczęto od tego, że politycy oraz urzędnicy państwowi zaczęli nosić zachodnie ubrania, a japońskie stroje zakładali wyłącznie na bardzo uroczyste okazje. Japończycy, ale trzeba zaznaczyć, że w większości mężczyźni, wzięli przykład z polityków. Natomiast dawnych samurajów zaczęto zachęcać, by zrezygnowali z uczesania, które tylko oni mogli mieć.

JAPONKI W MEIJI
Sprawa kobiet była bardzo kłopotliwa dla rządu. Władze cesarstwa zachęcały kobiety, by aktywnie brały udział w tworzeniu nowego społeczeństwa. Niestety władze szybko z tego zrezygnowały, obawiając się, że dojdzie do zbyt wielkich zmian obyczajowych.
Tak więc w 1872 roku rząd zakazał Japonkom noszenia krótkich włosów. Młode kobiety mogły się kształcić, ponieważ obowiązek edukacji był powszechny.
W tym kontekście warto wspomnieć o Tsudzie Umeko. Stworzyła ona szkolnictwo wyższe dla kobiet. W 1900 roku założyła pierwszą w Nipponie wyższą szkołę dla kobiet. Początkowo nosiła nazwę Żeńska szkoła języka angielskiego. Po jakimś czasie nazwę zmieniono na Uniwersytet Tsuda. Studentki mogły się tam kształcić na kilku kierunkach : humanistycznym, lingwistycznym, a także nauk ścisłych. Natomiast o kwestię by Japonki mogły uczestniczyć w życiu politycznym kraju, walczyły dwie bardzo ważne działaczki ruchu na rzecz swobód i praw obywatelskich – Kishida Toshiko i Fukuda Hideko. Na swoich wystąpieniach mówiły między innymi o tym, że trzeba zrównać prawa ekonomiczne i polityczne kobiet z prawami mężczyzn. Niestety rząd Meiji nie spełnił ich próśb. Rządzący ograniczyli się wyłącznie do tego, że żony ważniejszych polityków otrzymały stanowiska, ale były to tylko urzędy reprezentacyjne.

ROBOTNICY
Reformy oraz rozwój państwa i powstawanie wielu fabryk doprowadziło do tego, że liczba robotników w Nipponie była bardzo duża. Szacuje się, że pod koniec Meiji było to mniej więcej 800 tysięcy ludzi. Połowa z nich pracowała w przemyśle włókienniczym. Robotnicy mieli bardzo słabe wykształcenie, ponieważ nie potrzebowali go do wykonywanej pracy.
Dzień pracy takiego robotnika wynosił minimalnie 12 godzin. Warunki w zakładach były ciężkie. Niestety w związku z tym dochodziło do wielu zachorowań, głównie na gruźlicę.
Pracownicy mieszkali na terenie zamkniętych osiedli, które budowały przedsiębiorstwa dla swoich robotników.
Wśród pracowników były też kobiety. Pracowały one głównie w przemyśle tekstylnym. Niestety ich zarobki były połowę mniejsze od tych, które dostawali mężczyźni.

Oprócz omówionej przeze mnie grupy w cesarstwie było też bardzo dużo tzw. wykwalifikowanych robotników. Pracowali oni w stoczniach, na kolei, w kopalniach i rafineriach. Na przełomie XIX i XX wieku liczba tych pracowników wynosiła mniej więcej 70 tysięcy. Dostawali oni od pracodawców wyższe wynagrodzenie, niż to, które otrzymywali robotnicy niewykształceni.

PRASA MEIJI
Kolejną kwestią, którą omówię w tej części, jest właśnie prasa. Społeczeństwo bardzo interesowało się polityką cesarstwa i tym, co się dzieje. To oraz fakt, że w Nipponie analfabetyzm był na bardzo niskim poziomie, doprowadziło do rozwoju prasy.
Mamy 1871 rok. W Kraju Wschodzącego Słońca zaczął się ukazywać pierwszy dziennik, Yokohama Mainichi Shimbun. Była to gazeta ukazująca się właśnie w Yokohamie. Natomiast w następnym roku w Tokio powstał Nichi Nichi. Tu jako ciekawostkę powiem, że dziennik ten ukazuje się do tej pory, pod nazwą Mainichi Shimbun. Obydwa dzienniki w miarę szybko stały się głównymi gazetami w cesarstwie. Omawiały one wydarzenia polityczne, a w swoich artykułach prosiły rząd o stworzenie parlamentu i konstytucji.
Bardzo szybko zaczęły ukazywać się kolejne tytuły. Pierwszy to Asahi Shimbun. Zyskała ona uznanie i popularność w cesarstwie, ponieważ w trakcie wojny z Chinami była jedyną gazetą, która wysłała swojego korespondenta na front. Warto zaznaczyć, że gazeta ukazuje się w Japonii do dnia dzisiejszego.
Warto zaznaczyć, że w dość krótkim czasie w Kraju Wschodzącego Słońca powstało 100 różnych gazet. Wspomnę tylko, że jednym z popularniejszych tytułów, które ukazywały się, był Jiji Shinpó.
Na przełomie lat 70 i 80 XIX wieku głównymi miastami, gdzie wydawano gazety, stały się Tokio oraz Osaka.
Warto zaznaczyć, że poza wspomnianymi przeze mnie dużymi i popularnymi tytułami każda prefektura miała też swoją lokalną prasę.

MEIROKUSHA
Mamy 1874 rok. Japoński polityk i intelektualista Mori Arinori organizuje stowarzyszenie Meirokusha – Stowarzyszenie szóstego roku Meiji. Ugrupowanie zrzeszało japońskich intelektualistów oraz myślicieli. Celem ich było promowanie zachodniej filozofii, etyki, idei politycznych, nauki. Ugrupowanie bardzo szybko stało się popularne w całym cesarstwie. Zaczęło nawet wydawać własną prasę, MeirokuZasshi – Magazyn szóstego roku Meiji.
Wydawało też książki autorów, którzy należeli do stowarzyszenia. Jednym z nich był Yukichi Fukuzawa. Opowiem o nim za jakiś czas, w jednej z kolejnych części tematu.

TOŻSAMOŚĆ NARODOWA JAPOŃCZYKÓW
Mówiąc o społeczeństwie Meiji trzeba poruszyć również kwestie tożsamości narodowej. Wspominałem już o tym temacie kilka razy, ale przypomnę na wszelki wypadek, że najważniejsi politycy Meiji wywodzili się z warstwy samurajów lub ewentualnie tzw. kręgów dworskich. Mówię o tym, ponieważ u schyłku Edo, ale i we wcześniejszych okresach, tylko samurajowie czuli się Japończykami. Natomiast zwyczajni mieszkańcy Kraju Wschodzącego Słońca odczuwali więzi z władzami lokalnymi. Warto zaznaczyć, że początkowo w okresie Meiji cesarz nie był poważany przez zwykłych Japończyków.
Skutkiem tego było, że jednym z ważniejszych celów rządu Meiji stało się, by zwykli ludzie szanowali cesarza i mieli poczucie tożsamości narodowej. Władze w tym celu posłużyły się edukacją.
W programie edukacyjnym i podręcznikach szkolnych bardzo dużo mówiono o wartościach narodu japońskiego. Program ten stworzył Motoda Eifu, który pracował w bezpośrednim otoczeniu cesarza. Wydał on w październiku 1890 roku cesarski dekret o wychowaniu. Dekret dotyczył całego społeczeństwa, ale uczniowie musieli znać go na pamięć.
W tym samym czasie zaczęto w tym samym celu rozszerzać działania propagandowe. Nie raz też cenzurowano wybrane dzieła zachodnich autorów.
Przy każdej możliwej okazji zaczęto też wywieszać flagę państwową. Kolejnym krokiem było stworzenie różnych stwierdzeń ideologicznych, między innymi “bogaty naród, silna armia”, “Dogońcie, przegońcie”. Odnosiły się one do państw Zachodu. Natomiast szacunek narodu względem cesarza i rządzących oparto na trzech podstawach. Po pierwsze idealnej i zmitologizowanej wersji historii. Po drugie Szinto jako religia państwowa. Po trzecie na konfuncjańskich zasadach wśród nich hierarchii i szacunku. Dzięki takim posunięciom stworzono naród, który był powiernikiem tzw. boskich planów oraz przeznaczenia – konfuncjańska wola niebios.
Tak powstał zarówno japoński nacjonalizm, jak i ideologia podbojów.

Na dziś to wszystko. Mam nadzieję, że Wam się podobało. Trzymajcie się.

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *