DROGA IMPERIUM CZ 12 – LITERATURA MEIJI I JEJ ZNANI TWÓRCY

Witajcie. W tej części opowiem trochę o literaturze Japońskiej w okresie Meiji. W poprzedniej mówiłem o społeczeństwie w tymże okresie bez zbędnego  przedłużania przejdę więc do tematu. 

 

LITERATURA MEIJI – INFORMACJE OGÓLNE 

Zacznę od problemu, jaki stanowiło pisanie książek w okresie Meiji, jak i tłumaczenie zagranicznych książek na japoński. Dużym problemem było to, że klasyczny język japoński dzielił się niejako na dwa języki : mówiony oraz  bungo

 czyli literacki.  Obydwa języki dzieliły bardzo duże rozbieżności. W tym tkwiło sedno problemu.

Na krótko przed upadkiem siogunatu założyciel japońskiej poczty, Hisoka Maejima, zwrócił siogunowi uwagę na ten problem, zalecając zniesienie bungo. W okresie Meiji rozwiązanie tego problemu propagowało stowarzyszenie Meirokusha. Wspominałem o tym stowarzyszeniu w poprzedniej części tematu. Tak więc jeśli jeszcze nie zapoznałeś się z tamtą częścią lub chcesz przypomnieć sobie, czym było to stowarzyszenie, ten link zaprowadzi Cię do poprzedniej części.    http://www.niewidomywkrainiesakury.pl/2020/05/10/droga-imperium-cz-11-spoleczenstwo-meiji/ 

Mamy rok 1884. Sanyutei Enchó wydaje opowiadanie “Dziwna historia o upiorach z latarnią w kształcie piwonii”. Autor pisząc tę książkę posłużył się językiem mówionym, a nie bungo, przez co opowiadanie było dostępne dla sporego kręgu odbiorców. Wspominam o tym, ponieważ to pierwszy raz, kiedy autor posłużył się językiem mówionym. 

Muszę tu wspomnieć także o tym, że w okresie Meiji powstało też sporo przekładów książek i dzieł zachodnich. Na początku tłumaczenia doczekały się zachodnie publikacje dotyczące między innymi polityki. Największą popularność zyskały dzieła takich autorów jak John Stuart Mill i Jean Jacques Rousseau. Teraz opowiem Wam o życiu paru najbardziej znanych pisarzy Nipponu z okresu Meiji  

 

SHIMEI FUTABATEI 

To pierwszy autor, o którym chcę dziś trochę opowiedzieć. Shimei pochodził z rodu samurajskiego z Owari – w naszych czasach to zachodnia część prefektury Aichi na wyspie Honsiu. 

Shimei chciał zostać wojskowym, ale nie dostał się do szkoły wojskowej. Postanowił więc wstąpić do tokijskiej szkoły języków obcych – współcześnie Tokijski Uniwersytet Języków Obcych. Tam od roku 1881 studiował filologię rosyjską. Ukończył ten kierunek w 1886 roku.  

Nasz bohater pasjonował się klasykami literatury rosyjskiej i w trakcie studiów robił tłumaczenia ich dzieł. 

Mamy 1887 rok. Shimei wydaje swoją najważniejszą powieść, “Ulotne chmury”. Autor posłużył się tu językiem bardzo zbliżonym do mówionego. Ta jego pierwsza powieść jest najważniejsza, ponieważ inni japońscy pisarze poszli w jego ślady i również zaczęli pisać językiem zbliżonym do mówionego. 

Niestety przez ponad dziesięć lat Shimei nie napisał nic nowego. Wiadomo, że w tym czasie był tłumaczem zatrudnionym w tzw. biurze wydawnictw oficjalnych. 

Mamy 1898 rok. Shimei zostaje wykładowcą języka rosyjskiego na uniwersytecie, na którym się kształcił, ale poza tym pracował dalej jako tłumacz dla agencji państwowych. Natomiast w roku 1902 rusza w podróż do Chin i Rosji. Wyprawa zajmuje mu mniej więcej rok. 

Po powrocie do kraju Shimei został korespondentem dziennika Asahi Shimbun. Muszę wspomnieć o tym, że w 1906 roku Shimei poznał Bronisława Piłsudskiego, który był badaczem Ajnów. Nasz bohater zaczął pomagać Bronisławowi. Piłsudski dzięki niemu miał możliwość dotarcia do różnych japońskich wyższych urzędników, między innymi Shigenobu Ókumy i Taisuke Itagakiego. W tym samym roku Shimei wydaje swoją drugą książkę, “Jego postać”, a w następnym roku “Miernota”.  

Mamy 1908 rok Shimei wyrusza do Petersburga jako korespondent swojego dziennika. Zmarł z powodu gruźlicy rok później, w trakcie podróży powrotnej do Nipponu. 

 

ÓGAI MORI

Mori to kolejny z najbardziej znanych pisarzy okresu Meiji. Tak więc nie mogłem go pominąć. Ógai urodził się 17 lutego 1862 roku w Tsuwano – współcześnie prefektura Shimane. Rodzina Mori od długiego czasu była rodziną lekarzy. Zajmowali się leczeniem daimyó do, którego należało Tsuwano.  

Mori był najstarszym synem i z tego powodu został wysłany do tradycyjnej akademii konfuncjańskiej, gdzie studiował chińską medycynę. Oprócz tego poznawał medycynę z Zachodu.  

Od roku 1872 zarówno Mori, jak i jego rodzina mieszkają w Tokio. Dwa lata później Mori rozpoczyna naukę w państwowej szkole medycznej. Szkołę skończył w 1881 roku. Następnie zajął się pisaniem i leczeniem w Cesarskiej Armii Japońskiej.  

Mamy okres 1884 – 1888, kiedy to Mori przebywa w Niemczech, gdzie kontynuuje studia lekarskie. Tu jako ciekawostkę dodam, że Mori to pierwszy Japończyk, który odbył podróż słynnym Orient Expresem. 

Po powrocie z Europy, jako lekarz wojskowy, Mori zyskał wysoką pozycję. Otworzył aż dwa  czasopisma – jedno dotyczyło medycyny, a drugie literatury. Rok po powrocie z Europy opublikował mały zbiorek swoich debiutanckich poezji.  

W trakcie wojny z Chinami, w latach 1894 – 1895, Mori przebywa w Mandżurii.  W tym okresie Mori był krytykowany, ponieważ nie uznawał nowych odkryć dotyczących choroby Beri – beri, która jest wywołana niedoborem witaminy B1. Wielu żołnierzy chorowało. Mimo tych kłopotów Mori w 1907 roku otrzymuje stanowisko głównego lekarza w armii.  

 

YUKICHI FUKUZAWA  

 

Teraz, zgodnie z tym, co obiecałem w ostatniej części, opowiem o jednym z najbardziej znanych pisarzy, który należał do stowarzyszenia szóstego roku Meiji. 

Tak więc Fukuzawa urodził się 10 stycznia 1835 roku  Pochodził z rodu samurajskiego, który zubożał. 

Fukuzawa, gdy miał czternaście lat, rozpoczął naukę w szkole studiów holenderskich. Mamy 1853 rok. Fukuzawa wyrusza z polecenia rodziny do Nagasaki, gdzie ma uczyć się języka holenderskiego w kupieckiej faktorii tego kraju. Niestety nie przebywa tam długo. Z powodu pewnych zawirowań rodzinnych wstępuje do szkoły w Osace, gdzie kontynuuje naukę. 

Mamy 1858 rok. Przyszły pisarz kończy naukę i zostaje nauczycielem języka holenderskiego w Edo. W tym samym roku Fukuzawa zakłada najstarszy uniwersytet w cesarstwie – jego obecna nazwa to  Uniwersytet Keió. 

Zaledwie rok później rusza do Kanagawy, by móc poznać przybyszy z Zachodu, gdyż fascynowała go nieznana kultura. Niestety odkrył tam, że większość przybyszy z Zachodu nie mówi po holendersku, lecz angielsku.   

Wskutek tego przykrego odkrycia rozpoczyna z wielkim trudem naukę języka angielskiego. Trudność polegała na tym, że u schyłku okresu Edo prawie nikt tego języka nie znał. Fukuzawie jednak się udało. W jakiś czas później zdolny Japończyk dowiaduje się, że siogun wysyła delegację na zachód, i dołącza do niej. 

Mamy 1860 rok. Fukuzawa razem z delegacją przypłynął do San Francisco, gdzie spędzają kolejny miesiąc. Wiemy, że Fukuzawa zrobił sobie zdjęcie z Amerykanką. W tym mieście znalazł też słownik, który pomógł mu w nauce angielskiego. 

Po powrocie ze Stanów Fukuzawa został zatrudniony przez siogunat jako tłumacz. W tym samym okresie publikuje swoją pierwszą pracę, słownik japońsko-angielski.  Stworzył go na podstawie słownika chińsko-angielskiego. 

Mamy 1862 rok. Fukuzawa jest jednym z członków delegacji wysłanej do Europy. Odwiedza dzięki temu kraje takie jak Anglia, Francja, Holandia, Prusy oraz Rosja. 

Po powrocie Fukuzawa pracuje nad swoją słynną pracą “Stosunki w świecie zachodnim”. Miała ona aż dziesięć tomów. Została opublikowana pomiędzy 1867 – 1870 rok. Praca w bardzo prosty sposób przedstawia informacje o kulturze Zachodu, technice oraz zwyczajach. Książka stała się w Nipponie bestsellerem. Dzięki temu Fukuzawa stał się ekspertem od Zachodu. Najważniejszym dla niego celem stało się od tego momentu kształcenie Japończyków, co miało ochronić ich przed zachodnim kolonializmem. 

Fukuzawa w okresie 1872 – 1876 rok wydaje siedemnasto tomową pracę “Popieranie nauki”.  Pisarz w dziele tym pisał o tym, jak ważne dla społeczeństwa mogą być edukacja i równouprawnienie. Poza tym promował w niej swój pogląd na niepodległość cesarstwa poprzez niepodległość pojedynczej osoby. Fukuzawa uważał, że niepodległość danego człowieka to jego niezależność od innej osoby. Pisarz wierzył, że dzięki jego ideom Nippon stanie się silnym państwem i zacznie rywalizować z innymi krajami na arenie międzynarodowej.   

Warto też wspomnieć, że oprócz tych znanych dzieł autor ma w swoim dorobku rozmaite artykuły oraz rozprawy. 

Uważam, że warto też wspomnieć o poglądzie Fukuzawy na cywilizacje. Tak więc według niego cywilizacje są bardzo zależne od takich czynników jak czas, okoliczności oraz porównania. Tak więc, by daleko nie szukać, Chiny według publicysty były dość dobrze rozwiniętą cywilizacją w porównaniu do terenów kolonialnych w Afryce, ale to państwa europejskie miały według niego najwyższy poziom. Pisarz starał się również zachęcić rodaków do reform i przekształcał różne koncepcje i idee Zachodu na grunt Nipponu. 

Ciekawym poglądem Fukuzawy było według mnie to, że uważał on, iż cesarstwo nie może opierać się na imporcie, ale powinno mieć też rodzime przedsiębiorstwa.  

Muszę też wspomnieć o tym, że po latach  Fukuzawa był krytykowany za popieranie podbojów dokonywanych przez Nippon.  

Moi drodzy, na dziś to wszystko. Mogę tylko liczyć, że Wam się podobało. Trzymajcie się. 

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *