DROGA IMPERIUM CZ 13 – GOSPODARKA MEIJI

Witajcie w tej części opowiem trochę o sprawach związanych z gospodarką w  okresie Meiji.  Tak więc bez zbędnego przedłużania przechodzę do tematu. 

 

ROLNICTWO MEIJI 

Zacząć należy od tego, że przed okresem Meiji gospodarka Nipponu była głównie oparta na rolnictwie. Na samym początku okresu Meiji sytuacja ta zaczęła gwałtownie się zmieniać. Mieszkańcy Kraju Wschodzącego Słońca przenosili się ze wsi do miast, które bardzo szybko zaczęły się rozwijać. 

Po drugie gwałtownie wzrastała liczba mieszkańców Nipponu. Podam jeden przykład. W roku 1880 w Nipponie żyło mniej więcej 35 milionów ludzi, a w roku 1900 Kraj Wschodzącego Słońca zamieszkiwało już 45 milionów obywateli.  

Skutkiem tego było to, że w Nipponie mogło dojść do katastrofy gospodarczej. Rząd Meiji podjął działania w celu unowocześnienia rolnictwa. Unowocześniano je poprzez następujące rzeczy: rozwój i propagowanie nowoczesnego sposobu upraw, mechanizacja wsi oraz stosowanie nawozu. Dzięki temu rolnictwo Nipponu zostało dostosowane do nowych warunków oraz wzrastającej liczby ludności.  

Skoro mówimy o rolnictwie, trzeba powiedzieć jeszcze jedno. Mimo tych wszystkich zmian, o których wspomniałem, dochody z rolnictwa nadal stanowiły w Meiji ważne źródło finansów państwa. Podam jeden przykład. Przez pierwsze 20 lat okresu Meiji 80% tychże finansów pochodziło właśnie z rolnictwa. Stało się tak poprzez wprowadzenie w 1873 roku podatku gruntowego. Nie uległo to zmianie nawet gdy władze wprowadziły kolejne podatki, najpierw na tzw. dobra konsumpcyjne oraz dobra niezbędne. 

 

EKSPORT 

Bardzo wiele produktów stworzonych przez rolnictwo było wysyłane na eksport do państw zachodnich. 

Muszę tu wspomnieć o tym, że w państwach zachodnich np bardzo dużą popularnością cieszyły się kokony jedwabników. Rząd zwiększył więc produkcję jedwabników, aż pięciokrotnie. 

Na eksport szły też tzw. przetworzone dobra jedwabne. Trafiały one głównie na półwysep Koreański i do Chin.  Niestety nie wszystko było, aż takie świetne i teraz przejdę do omówienia tego co poszło nie tak.  

 

KRYZYS

Mamy 1878 rok. W Nipponie rozpoczął się kryzys gospodarczy. Do kryzysu doszło, ponieważ władze poświęcić bardzo duże środki na stłumienie buntu Satsumy, rozwój i unowocześnianie państwa. Doprowadziło to do bardzo dużego deficytu budżetowego. Co w tej sytuacji zrobił rząd ? To, co zrobiłoby każde państwo, czyli wydrukowało więcej pieniędzy, ale w ten sposób doprowadzono do inflacji, a jej skutkiem było dalsze zwiększanie deficytu.  

Masayoshi Matsukata, jeden z premierów Nipponu i minister finansów, chciał ratować sytuację poprzez sprzedaż przedsiębiorstw przemysłowych należących do państwa, które nie przynosiły już dochodów. 

Podjął też kolejne kroki. W 1881 roku obniżył finanse Nipponu i wprowadził walutę opartą na srebrze, w ten sposób ograniczając podaż pieniądza. Badacze wydarzenia te nazywają deflacją Matsukaty.  

Niestety doprowadziło to do tego, że do roku 1884 ceny produktów rolnych spadły o połowę. Doprowadziło to do sporego niezadowolenia rolników. Warto tu wspomnieć, że w tym okresie 10% ziemi uprawnej zmieniło właścicieli. Mimo tych negatywnych skutków, dzięki deflacji Matsukaty, rząd zaczął powoli opanowywać sytuację.  

Masayoshi Matsukata jeden z premierów i ministrów Japonii w okresie Meiji

 

 

 

W ZROST ZNACZENIA GOSPODARKI NIPPONU 

Mimo kryzysu ciągły rozwój doprowadził do tego, że na początku lat 90 XIX wieku przemysł brutto osiągnął poziom 5 % rocznie. 

Sama produkcja w Nipponie wzrosła 2,5 raza. Było to więcej, niż nawet w USA. W tym okresie bardzo dużą uwagę zwracano na przemysł tekstylny  i wydobywczy. Wydobycie minerałów, które odbywało się głównie na Kiusiu i Hokkaido, od początku okresu Meiji do lat 90 XIX wieku wzrosło aż o 700%.   

 

PRYWATNE PRZEDSIĘBIORSTWA I ZAIBATSU 

W tym okresie w cesarstwie pojawiły się pierwsze prywatne przedsiębiorstwa. Na początku zaangażowane były one w kolejnictwo, ale szybko rozwinęły swą działalność. Niestety w 1890 roku znów doszło do kryzysu i część z tych prywatnych przedsiębiorstw upadła.  Natomiast te, które przetrwały tę ciężką próbę, tylko się wzmocniły. Oprócz tego w Nipponie powstało w tym okresie coś znacznie większego, czyli zaibatsu – ogromne grupy bankowo-przemysłowe, które były kontrolowane przez jedną rodzinę, do której dane zaibatsu należało. 

Zaibatsu współpracowały też z rządem. Wyglądało to w ten sposób, że władze dawały zaibatsu przywileje, a one w zamian udzielały państwu bardzo korzystnych pożyczek. Władze Meiji przekazywały też zaibatsu przedsiębiorstwa państwowe.  

By bardziej zarysować sytuację, wspomnę jeszcze, że zagraniczne przedsiębiorstwa, które chciały działać w cesarstwie, miały o wiele trudniej, niż zaibatsu. Między innymi dlatego, że rząd Nipponu nakładał na zagraniczne firmy bardzo wysokie podatki. Państwowe zamówienia otrzymywały wyłącznie zaibatsu. Dzięki tej sytuacji, o której mówię, wzrosło znaczenie gospodarcze Nipponu, rozwinął się przemysł, a zaibatsu i mniejsze firmy chronione były przed konkurencją zagraniczną. Teraz, dla przykładu, pokrótce opowiem o jednym z zaibatsu – o tym, jak powstało i funkcjonowało w okresie Meiji. Współcześnie jest to bardzo znana nazwa i marka. 

 

MITSUBISHI   

logo Mitsubishi

 

Mamy 1870 rok. Yataró Iwasaki otwiera firmę transportową, która przewozi towary również morzem. Na początku firma nosiła nazwę Tsukumo, Na początku działalności przedsiębiorstwo to miało trzy parowce. Współwłaścicielem był Tosa – klan samurajów władających wyspą Sikoku.  

Mamy rok 1871. Klan Tosa upada, a pamiętajmy, że były to pierwsze lata okresu Meiji. Yataró stał się dzięki temu jedynym właścicielem przedsiębiorstwa. 

Mamy 1874 rok. Firma zmienia swoją nazwę na Mitsubishi, a jej siedziba zostaje przeniesiona do Tokio. Po przeniesieniu właściciel wymyślił logo swojej firmy poprzez połączenie dwóch herbów, swojego i klanu Tosa. Logo to nie zmieniło się i współcześnie zna je cały świat.  

Początkowo firma skupiała się na transporcie morskim. Bardzo szybko wzbogaciła się o stocznię w Jokohamie oraz kopalnie węgla i miedzi. Zajmowała się też przesyłkami pocztowymi. 

Wracam na chwilę do tego transportu morskiego. Mówiąc o działalności tej firmy w okresie Meiji, warto wspomnieć, że Mitsubishi stworzyło pierwsze połączenie promowe z Szanghajem. To wszystko, co można powiedzieć na temat Mitsubishi w okresie Meiji.  

 

Na dziś to wszystko. Mam nadzieję, że dzisiejszy wpis mimo tego, że jest krótszy podobał Wam się. 

 

 

Add a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *